08-05-2017

Overzicht van alle burgerpanels in Nederland: 4 op de 10 gemeenten heeft een burgerpanel

Een burgerpanel weet wat er speelt in de gemeente

Een burgerpanel bestaat uit een groep mensen, die gevraagd en ongevraagd advies geven over (beleids-)vraagstukken en over de kwaliteit van de dienstverlening.

Meestal betreft het een digitaal burgerpanel.

Groei van aantal burgerpanel

In 2017 heeft ruim 4 op de 10 gemeenten een burgerpanel. Ten opzichte van vorig jaar (2016) is dit een groei van 7%.

In totaal hebben 159 gemeenten een eigen burgerpanel.

De afgelopen jaren steeg het aantal burgerpanels in Nederland. In 2008 had 14% van de Nederlandse gemeente een burgerpanel*, in 2011 had 1 op de 5 gemeenten een burgerpanel* waarna vorig jaar (2016) 1 op de 3 gemeenten een burgerpanel had.

Limburg koploper in burgerpanels

Koploper op gebied van burgerpanels is Limburg. 61% van de Limburgse gemeenten heeft een burgerpanel.
Ook in de provincies Overijssel en Flevoland heeft de meerderheid een burgerpanel (56% respectievelijk 50%). Hierop volgen de provincies Noord-Brabant (48%) en Utrecht (46%), waarbij tevens bijna een meerderheid van de gemeenten gebruik maakt van een burgerpanel. Onderaan de lijst staat de provincie Zeeland (8%).

Aandeel Tip-Burgerpanels groeit

Het aantal Tip-Burgerpanels groeit. Tip-Burgerpanels zijn burgerpanels opgezet vanuit de gemeenschap. Traditionele burgerpanels worden opgezet, en 100% betaald, vanuit de gemeente.

Kijk voor een verschil tussen Tip-Burgerpanels en burgerpanels onderaan de tabel met burgerpanels.

Een overzicht van alle burgerpanels in Nederland (per provincie):

ProvincieGemeenteHeeft gemeente burgerpanel?
DrentheAa en HunzeJa (Aa en Hunze panel)
 AssenNee
 Borger-OdoornNee
 CoevordenNee
 EmmenNee
 HoogeveenJa (burgerpanel TipPanelHoogeveen)
 MeppelNee
 Midden-DrentheNee
 NoordenveldNee
 TynaarloNee
 WesterveldNee
 De WoldenNee
 Provincie DrentheJa (Drents Panel)
   
FlevolandAlmereJa (AlmerePanel)
 DrontenNee
 LelystadJa (LelystadsPanel )
 NoordoostpolderNee
 UrkNee
 ZeewoldeJa (Burgerpanel gemeente Zeewolde)
 Provincie FlevolandJa (Flevopanel)
   
FrieslandAchtkarspelenNee
 AmelandNee
 het BildtNee
 DantumadielNee
 DongeradeelNee
 FerwerderadielNee
 FranekeradeelNee
 De Fryske MarrenJa (Inwonerspanel De Fryske Marren)
 HarlingenNee
 HeerenveenNee
 Kollumerland en NieuwkruislandNee
 LeeuwardenJa (Digitaal burgerpanel Leeuwarden)
 LeeuwarderadeelNee
 LittenseradielNee
 MenameradielNee
 OoststellingwerfNee
 OpsterlandNee
 SchiermonnikoogNee
 SmallingerlandNee
 Súdwest-FryslânJa (Burgerpanel Súdwest – Fryslân)
 TerschellingJa (Echt Terschelling)
 TytsjerksteradielNee
 VlielandNee
 WeststellingwerfNee
 Provincie FrieslandJa (Panel Fryslân)
   
GelderlandAaltenNee
 ApeldoornJa (Apeldoorn Online burgerpanel)
 ArnhemJa (Digipanel Arnhem)
 BarneveldNee
 Berg en DalNee
 BerkellandJa (Berkelland spreekt)
BeuningenJa (burgerpanel TipDeMaasenWaaler.nl)
 BronckhorstJa (Bronckhorst spreekt)
 BrummenJa (Brummen spreekt)
 BurenNee
 CulemborgNee
 DoesburgNee
 DoetinchemJa (Doetinchem spreekt)
 Druten(Ja (burgerpanel TipDeMaasenWaaler.nl)
 Nee
  
  
Duiven 
 EdeJa (Inwonerspanel Ede)
 ElburgNee
 EpeJa (Epe spreekt)
 ErmeloNee
 GeldermalsenJa (Burgerpanel Geldermalsen)
 HarderwijkNee
 HattemNee
 HeerdeNee
 HeumenNee
 LingewaalNee
 LingewaardNee
 LochemJa (Lochem spreekt)
 MaasdrielJa (Burgerpanel TipBommelerwaard.nl)
 MontferlandNee
 Neder-BetuweNee
 NeerijnenNee
 NijkerkNee
 NijmegenJa (Stadspanel Nijmegen)
 NunspeetNee
 OldebroekNee
 Oost GelreNee
 Oude IJsselstreekJa (Oude Ijsselstreek spreekt)
 OverbetuweNee
 PuttenNee
 RenkumNee
 RhedenJa (Rheden spreekt)
 RijnwaardenNee
 RozendaalNee
 ScherpenzeelNee
 TielNee
 VoorstNee
 WageningenNee
 Maas en WalerJa (burgerpanel TipDeMaasenWaaler.nl)
 WestervoortNee
 WijchenJa (burgerpanel TipDeMaasenWaaler.nl)
 Nee
  
  
Winterswijk 
 ZaltbommelJa (burgerpanel TipBommelerwaard.nl)
 ZevenaarNee
 ZutphenJa (Zutphen spreekt)
 Provincie GelderlandNee
   
GroningenAppingedamNee
 BedumNee
 BellingweddeJa (Burgerpanel Westerwolde i.o)
 Ten BoerNee
 DelfzijlNee
 EemsmondNee
 GroningenJa (Stadspanel Groningen)
 GrootegastJa (WesterkwartierPanel)
 HarenNee
 Hoogezand-SappemeerNee
 LeekJa (WesterkwartierPanel)
 LoppersumNee
 De MarneNee
 MarumJa (WesterkwartierPanel)
 MenterwoldeNee
 OldambtNee
 PekelaNee
 SlochterenNee
 StadskanaalNee
 VeendamNee
 VlagtweddeJa (Burgerpanel Westerwolde i.o)
 WinsumNee
 ZuidhornJa (WesterkwartierPanel)
 Provincie GroningenJa (Groninger panel / Eemsdelta leeft)
   
LimburgBeekNee
 BeeselJa (burgerpanel 1BeeselPanel / burgerpanel TipBeesel)
 Bergen (L.)Nee
 BrunssumJa (burgerpanel 1BrunssumPanel / burgerpanel TipBrunssum)
 Echt-SusterenNee
 Eijsden-MargratenJa (Eijsden – Margraten spreekt)
 GennepJa (burgerpanel 1GennepPanel / burgerpanel TipGennep)
 Gulpen-WittemJa (inwonerspanel Gulpen-Wittem)
 HeerlenJa (burgerpanel 1Heerlenpanel / burgerpanel TipHeerlen / Heerlens internet panel)
 Horst aan de MaasJa (TipHorstaandeMaas.nl / Burgerpanel Horst aan de Maas)
 KerkradeJa (burgerpanel 1KerkradePanel / TipKerkrade)
 LandgraafJa (burgerpanel 1LandgraafPanel / TipLandgraaf)
 LeudalJa (burgerpanel 1LeudalPanel / TipLeudal)
 MaasgouwJa (MaasgouwPanel)
 MaastrichtJa (burgerpanel 1Maastricht panel / burgerpanel TipMaastricht / Maastricht panel)
 MeerssenNee
 Mook en MiddelaarNee
 NederweertJa (Digitaal burgerpanel Nederweert)
 NuthNee
 OnderbankenNee
 Peel en MaasJa (burgerpanel 1PeelenMaasPanel / burgerpanel TipPeel en Maas)
 RoerdalenJa (Bewonerspanel Roerdalen)
 RoermondJa (burgerpanel 1RoermondPanel / burgerpanel TipRoermond)
 SchinnenNee
 SimpelveldNee
 Sittard-GeleenJa (burgerpanel 1Sittard-GeleenPanel / burgerpanel TipSittard-Geleen)
 SteinNee
 VaalsNee
 Valkenburg aan de GeulNee
 VenloJa (burgerpanel 1VenloPanel / burgerpanel TipVenlo / Het gemeentepanel Venlo)
 VenrayJa (burgerpanel 1VenrayPanel ./ burgerpanel TipVenray)
 VoerendaalNee
 WeertJa (burgerpanel 1WeertPanel / burgerpanel TipWeert)
 Provincie LimburgJa (Limburgpanel)
   
Noord-BrabantAalburgNee
 Alphen-ChaamNee
 AstenJa (Burgerpanel TipAsten)
 Baarle-NassauNee
 BergeijkNee
 Bergen op ZoomJa (Burgerpanel Bergen op Zoom)
 BernhezeJa (Burgerpanel TipMooiBernheze)
 BestNee
 BladelNee
 BoekelJa (burgerpanel TipGemertsNieuwsblad)
 BoxmeerNee
 BoxtelJa (burgerpanel TipMooiBoxtel)
 BredaNee
 CranendonckNee
 CuijkJa (Inwonerspanel Cuijck)
 DeurneJa (burgerpanel TipDeurne)
 DongenJa (Inwonerpanel Dongen)
 DrimmelenNee
 EerselJa (Inwonerspanel Eersel)
 EindhovenJa (Digipanel Eindhoven)
 Etten-LeurNee
 GeertruidenbergNee
 Geldrop-MierloJa (TipMooiGeldropMierlo / DGG Burgerpanel)
 Gemert-BakelJa (burgerpanel TipGemertsNieuwsblad)
 Gilze en RijenNee
 GoirleNee
 GraveJa (Inwonerspanel Grave)
 HaarenNee
 HalderbergeNee
 Heeze-LeendeJa (Heeze-Leende Burgerpanel)
 HelmondJa (burgerpanel TipdeloopHelmond)
 s-HertogenboschNee
 HeusdenNee
 HilvarenbeekNee
 LaarbeekJa (TipMooiLaarbeek.nl)
 LanderdNee
 Loon op ZandNee
 MeierijstadJa (burgerpanel TipMooiSchijndel, TipMooiRooi en TipVeghel)
 Mill en Sint HubertJa (Inwonerspanel Mill en Sint Hubert)
 MoerdijkJa (Burgerpanel Moerdijk)
 Nuenen, Gerwen en NederwettenNee
 OirschotJa (Inwonerspanel Oirschot)
 OisterwijkJa (Burgerpanel Oisterwijk)
 OosterhoutNee
 OssJa (Dgitaal burgerpanel Oss)
 Reusel-De MierdenJa( Inwonerspanel Reusel-De Mierden)
 RoosendaalNee
 RucphenNee
 Sint AnthonisJa (burgerpanel TipSintAnthonis.nl)
 Sint-MichielsgestelJa (Burgerpanel Sint-Michielsgestel)
 SomerenJa (burgerpanel TipSomeren)
 Son en BreugelJa (burgerpanel TipMooiSonenBreugel.nl / Son en Breugel Panel)
 SteenbergenNee
 TilburgJa (Burgerpanel Tilburg)
 UdenJa (burgerpanel TipMooiUden.nl)
 ValkenswaardNee
 VeldhovenNee
 VughtNee
 WaalreNee
 WaalwijkJa (Inwonerspanel Waalwijk)
 WerkendamNee
 WoensdrechtNee
 WoudrichemNee
 ZundertNee
 Provincie Noord-BrabantJa (Het Brabantpanel)
   
Noord-HollandAalsmeerNee
 AlkmaarJa (Het AlkmaarPanel)
 AmstelveenNee
 AmsterdamJa (OIS Bewonerspanel)
 BeemsterNee
 Bergen (NH.)Nee
 BeverwijkNee
 BlaricumNee
 BloemendaalJa (Digipanel Bloemendaal)
 CastricumJa (Digitaal Burgerpanel Castricum)
 DiemenNee
 DrechterlandNee
 Edam-VolendamNee
 EnkhuizenJa (Het Enkhuizer Stadspanel)
 Gooise MerenJa (Gooise Meren Spreekt)
 HaarlemJa (Digipanel Haarlem)
 Haarlemmerliede en SpaarnwoudeNee
 HaarlemmermeerJa (Digipanel Haarlemmermeer)
 HeemskerkNee
 HeemstedeJa (Het burgerpanel Heemstede)
 HeerhugowaardJa (Burgerpanel Heerhugowaard)
 HeilooNee
 Den HelderNee
 HilversumJa (Burgerpanel Hilversum)
 Hollands KroonNee
 HoornJa (Het Stadspanel Hoorn)
 HuizenJa (Burgerpanel Huizen)
 KoggenlandNee
 LandsmeerNee
 LangedijkJa (Het burgerpanel Langedijk)
 LarenNee
 MedemblikNee
 OostzaanNee
 OpmeerNee
 Ouder-AmstelNee
 PurmerendJa (Internetpanel Purmerend)
 SchagenJa (Het inwonerspanel Schagen)
 Stede BroecNee
 TexelJa (burgerpanel TipTexel.nl)
 UitgeestNee
 UithoornNee
 VelsenJa (Burgerpanel Velsen)
 WaterlandNee
 WeespNee
 WijdemerenJa (Burgerpanel Wijdemeren)
 WormerlandNee
 ZaanstadNee
 ZandvoortNee
 Provincie Noord-HollandNee
   
OverijsselAlmeloJa (AlmeloPanel)
 BorneJa (BornePanel)
 DalfsenJa (Burgerpanel gemeente dalfsen)
 DeventerJa (Digipanel Deventer)
 DinkellandJa (Dinkellandpanel)
 EnschedeJa (Enschedepanel)
 HaaksbergenNee
 HardenbergJa (Klantenpanel Hardenberg)
 HellendoornNee
 HengeloJa (HengeloPanel)
 Hof van TwenteJa (Het Hofpanel)
 KampenJa (Burgerpanel Kampen)
 LosserNee
 OldenzaalNee
 Olst-WijheNee
 OmmenJa (Klantenpanel Ommen)
 RaalteNee
 Rijssen-HoltenJa (Rijssen-Holten Panel)
 StaphorstNee
 SteenwijkerlandNee
 TubbergenJa (TubbergenPanel)
 TwenterandNee
 WierdenNee
 ZwartewaterlandNee
 ZwolleJa (Zwols Burgerpanel)
 Provincie OverijsselNee
   
UtrechtAmersfoortNee
 BaarnNee
 De BiltNee
 BunnikJa (Burgerpanel Bunnik)
 BunschotenNee
 EemnesJa (Burgerpanel Eemnes)
 HoutenJa (Het Burgerpanel Houten)
 IJsselsteinJa (Inwonerspanel Ijsselstein)
 LeusdenJa (Het Leusdenpanel)
 LopikNee
 MontfoortNee
 NieuwegeinJa (Sprekend Nieuwegein)
 OudewaterNee
 RenswoudeNee
 RhenenJa (Rheden spreekt)
 De Ronde VenenJa (Inwonerspanel)
 SoestJa (Inwonerspanel Soest)
 Stichtse VechtNee
 UtrechtJa (Het Bewonerspanel Utrecht)
 Utrechtse HeuvelrugNee
 VeenendaalJa (Burgerpanel Veenendaal)
 VianenJa (Inwonerpanel Vianen)
 Wijk bij DuurstedeNee
 WoerdenJa (Burgerpanel TipPanelWoerden.nl)
 WoudenbergNee
 ZeistNee
 Provincie UtrechtNee
   
ZeelandBorseleNee
 GoesNee
 HulstJa (Inwonerpanel Hulst)
 KapelleNee
 MiddelburgNee
 Noord-BevelandNee
 ReimerswaalNee
 Schouwen-DuivelandNee
 SluisNee
 TerneuzenNee
 TholenNee
 VeereNee
 VlissingenNee
 Provincie ZeelandJa (Omroep Zeeland)
   
Zuid-HollandAlblasserdamNee
 AlbrandswaardNee
 Alphen aan den RijnJa (Het AlphenPanel)
 BarendrechtNee
 BinnenmaasNee
 Bodegraven-ReeuwijkNee
 BrielleJa (Briels Burgerpanel)
 Capelle aan den IJsselJa (Het burgerpanel Capelle aan den Ijssel)
 CromstrijenNee
 DelftJa (Delft internet panel / DIP)
 DordrechtNee
 GiessenlandenNee
 Goeree-OverflakkeeNee
 GorinchemJa (Digipanel Gorinchem)
 GoudaJa (GoudApot)
 ‘s-GravenhageJa (Stadspanel Den Haag)
 Hardinxveld-GiessendamNee
 HellevoetsluisJa (Hellevoetsluispanel)
 Hendrik-Ido-AmbachtNee
 HillegomJa (Hillegom Panel)
 Kaag en BraassemJa (PROpinie panel)
 KatwijkNee
 KorendijkNee
 Krimpen aan den IJsselNee
 KrimpenerwaardNee
 LansingerlandJa (burgerpanel TipLansingerland / Het burgerpanel Lansingerland)
 LeerdamNee
 LeidenJa (LeidenPanel)
 LeiderdorpJa (Het burgerpanel Leiderdorp)
 Leidschendam-VoorburgNee
 LisseNee
 MaassluisNee
 Midden-DelflandJa (Digitaal burgerpanel Midden-Delfland)
 MolenwaardNee
 NieuwkoopJa (Burgerpanel Nieuwkoop)
 NissewaardJa (NissewaardPanel)
 NoordwijkNee
 NoordwijkerhoutJa (Burgerpanel Noordwijkerhout)
 OegstgeestNee
 Oud-BeijerlandJa (Burgerpanel Oud-beijerlandPanel)
 PapendrechtNee
 Pijnacker-NootdorpJa (burgerpanel TipPijnackerNootdorp)
 RidderkerkNee
 RijswijkNee
 RotterdamJa (Burgerpanel Rotterdam)
 SchiedamJa (Internetpanel Schiedam)
 SliedrechtNee
 StrijenNee
 TeylingenNee
 VlaardingenJa (Burgerpanel Vlaardingen)
 VoorschotenJa (Voorschoten online)
 WaddinxveenNee
 WassenaarNee
 WestlandNee
 WestvoorneJa (Digitaal burgerpanel Westvoorne)
 ZederikJa (Inwonerspanel Zederik)
 ZoetermeerNee
 ZoeterwoudeNee
 ZuidplasNee
 ZwijndrechtJa (Het Burgerpanel Overschie; deelgemeente Overschie)
 Provincie Zuid-HollandNee

Bovenstaande lijst van alle burgerpanels in Nederland is met de grootst mogelijke zorg samengesteld (met veel dank aan Jesper Zwiers). Suggesties en aanvullingen vernemen we graag. Stuur ze door naar [email protected]

Landelijke burgerpanels

Naast lokale burgerpanels zijn er ook landelijke (opinie)panels. Denk aan OpinieEenvandaag, Peil.nl, I&O research Panel, Youmee, Ruigrok Netpanel, burgerpanel Necker en KING-burgerpeilingen.

Waarom een burgerpanel opzetten?

Voordelen van een burgerpanel:

  • Weet wat er daadwerkelijk speelt binnen de gemeenschap
    (gissen = missen; weten = meten = anticiperen).
  • Onderbouw (toekomstig) beleid en maak interactieve besluitvorming mogelijk. Denk bij interactieve besluitvorming aan een burgerbegroting en een inspiratieagenda.
  • Creëer een continue informatiestroom vanuit de klant (lees: burger) om zo de burger ook echt in het middelpunt te zetten.
  • Zelfreflectie.
  • Periodiek onderzoek is goedkoper, en doeltreffender, dan incidenteel onderzoek.

Waarom een Tip-Burgerpanel?

Een Tip-Burgerpanel gaat verder dan een traditioneel burgerpanel.

Een Tip-Burgerpanel staat midden in de driehoek van democratie. Dit heeft als voordeel, dat een Tip-Burgerpanel onafhankelijk kan opereren.

Ik ken verschillende gemeenten waarbij alle onderzoeken eerst in het college van Burgemeester en Wethouders worden besproken. Het college bepaald letterlijk welke vragen (/onderwerpen) wel of niet gesteld worden.

Naast sturing in de vraagstelling kan worden afgevraagd, hoe onafhankelijk een onderzoeksbureau kan opereren, als een burgerpanel volledig wordt gefinancierd door de gemeente.

Daarnaast wordt bij een Tip-Burgerpanel gebruik gemaakt van de sterkten van alle actoren, is de gemeente niet 100% verantwoordelijk voor de financiering (inclusief werving), vindt frequenter een onderzoek plaats, maken meerdere partijen gebruik van het burgerplatform en vindt (huis-aan-huis) communicatie plaats dankzij de samenwerking met de lokale media.

Tot slot, zijn Tip-Burgerpanels geen (burger)peilingen maar raadplegingen.

De Tip-Burgerpanels zijn zowel in 2016 als in 2017 benoemd bij Democratic Challenge, als een vorm van democratie 2.0 en als een vorm van laagdrempelige burgerparticipatie.

Democratic Challenge is een project van het ministerie van BZK ter ondersteuning van nieuwe burgerparticipatieprojecten.

Conclusie: burgerpanels vormen input en ‘geven richting’ bij de besluitvorming

Burgerparticipatie, overheidsparticipatie, burgerinitiatieven, de burger aan het woord, de kloof tussen burgers en overheid, burgers betrekken bij de politiek…

Allemaal woorden die vaak in het gemeentehuis worden genoemd. We hebben de mond er van vol.

Burgerpanels zijn het ideale middel om invulling te geven aan bovenstaande begrippen. Gebruik ze echter op de goede wijze.

In eigen beheer kan vanuit de gemeente alles worden gecoördineerd (en worden betaald) rondom de burgerpanels.  Vraag is of de gemeente deze rol zou moet willen innemen.

Een burgerpanel moet mijn inziens in het middelpunt van de samenleving staan. Het liefst zo ver mogelijk weg van het gemeentehuis.

Daarnaast zou het inwonerspanel door meerdere partij moeten worden gebruikt. Elke belanghebbende partij -waaronder inwoners/burgers- zou vragen via het burgerpanel moeten kunnen stellen.

Als je het burgerpanel toegankelijk maakt voor meerdere partijen ontstaat er een andere propositie. Burgerpanels worden dan niet gezien als een een gemeentepanel, maar als een gemeenschapspanel.

Het is niet panels van ‘de gemeente’. Nee, het zijn burgerpanels van ‘burgers’.

Denk in de Wij-vorm. Wij, als gemeenschap. Alleen dan ziet het Tip-Burgerpanel het levenslicht.

Aantal Tip-Burgerpanels groeit

Een panel vanuit de gemeenschap..

Dat is de toekomst.

Een terugtrekkende overheid, waarbij de markt -continue- zelf uit de gemeenschap haalt wat de wensen zijn.

Aan de hand van deze onafhankelijke informatie kan de overheid een besluit nemen.

Traditionele burgerpanels worden volledig gedragen en betaald door de overheid; TIP-burgerpanels worden volledig gedragen en betaald door de gemeenschap.

Vanaf 2011 zijn we elke dag bezig om dit verhaal neer te leggen bij gemeenten. In de praktijk valt op dat gemeenten zich hier niet altijd prettig bij voelen.

Sommigen zien de Tip-Burgerpanels als ‘lastig’ in plaats van ‘aanvullend’.

Anderen gebruiken de Tip-Burgerpanels om zichzelf beter te maken en om burgers te betrekken bij de politiek. Niet alleen tijdens de verkiezingen maar ook buiten de verkiezingen om. Als een gemeente geen vraag heeft, is er toch een TIP-verzending (redactioneel). Dit om de burgers betrokken te houden.

Dankzij de periodieke verzendingen wordt de overheid toegankelijk… voor iedereen.

Dat is toch wat we willen?
En dat tegen een lagere prijs dan een traditioneel burgerpanel.

NB Bij de lijst ‘burgerpanels Nederland’ is de groei van Tip-Burgerpanels het grootst. Steeds meer gemeenten willen gebruik maken van deze panels (en zien af van een traditioneel burgerpanel). In 2030 heeft elke gemeente een Tip-Burgerpanel tot de beschikking; ook bij jou in de gemeente. Interesse in wanneer bij jou in de gemeente een panel wordt gelanceerd? Laat het ons weten.

Vanuit onze kant zoeken we ambassadeurs, die mee de schouders er onder willen zetten. 

* Bron: I&O Research

Terug naar het nieuwsoverzicht