De lessen die we (intussen toch echt) van Corona moeten leren

Man van boven de 50

De Bredase burgemeester Depla was gister niet te missen, in de diverse zomeravond-media. In reactie op de persconferentie van Rutte en de onvermijdelijke kritiek op diens ’vermanende woorden’ richting onze jongeren en met name studenten, verzuchtte Depla dat ook hij worstelt met de communicatie tussen jongeren en de overheid. ‘Moet ik als man van boven de 50 jaar gaan zeggen wat wel en niet werkt als het gaat om het aanspreken van jongeren?’

Achter dat ene zinnetje gaat een meervoudige misvatting schuil, die maar al te herkenbaar is voor wie het wil zien. Depla impliceert hier dat je eigen leeftijd – of liever het verschil in leeftijd – een cruciale factor is in wel of niet succesvol weten te communiceren met een ander. Als je dat ‘verzwegen argument’ expliciet maakt en daarmee serieus neemt, zou dat  betekenen dat hij als burgervader van in de 50 dus ook niet weet te communiceren met ouderen, met jonge ouders, met… nou ja, met iedereen die anders is dan hijzelf. En dat we dus voor elke leeftijd iemand uit die doelgroep moeten hebben om er pakkend mee te kunnen communiceren. De communicatie-afdeling van de gemiddelde gemeente zou dan met recht een dwarsdoorsnede van de bevolking worden, van kleuters voor alle kleutercommunicatie tot gepensioneerden voor alle ouderencommunicatie.

Gelukkig is het niet aan een burgemeester om te zeggen wat wel of niet werkt in communicatie. En hopelijk weet hij zich omringd door capabele communicatiespecialisten. Want die zullen hem weten te vertellen dat succesvol communiceren, mensen raken en in beweging krijgen, niet staat of valt met je leeftijd. Maar met de vraag of je relevant weet te zijn, in de ogen van die ander.

Je huiswerk doen

Echt contact maken, begint met een relevant verhaal, dat uitnodigt tot andere keuzes en aanzet tot bijbehorend gedrag. Omdat de achterliggende mentaliteit je raakt op intrinsieke drijfveren. Wil je zo’n verhaal kunnen vertellen, dan moet je die drijfveren natuurlijk wel kennen. Wat Depla eigenlijk verzucht, is dat hij die drijfveren van jongeren niet kent en dus niet weet hoe hij Corona relevant kan maken voor jongeren… En dat heeft, nogmaals, niet zoveel met leeftijd te doen als wel met verstand van het vak en vooral ook met: ‘je huiswerk doen’.

Want net als alle andere doelgroepen, kent bijvoorbeeld ook de doelgroep ‘student’ een flinke berg bruikbare intrinsieke drijfveren. Vraag dat maar aan al die succesvolle marketeers, of ze nu voor Heineken, Apple of Wakker Dier werken. Allemaal hebben ze de passende  drijfveren al lang gevonden en volop geraakt. Maar juist als het gaat om zoiets levensbelangrijks als Corona-communicatie, is het onderwerp maandenlang juist met succes irrelevant gemaakt voor jongeren. ‘Ik heb het niet en ik krijg het niet, dus vind ik het allemaal onzin’, was de bondige samenvatting door een van de geïnterviewde jongeren gisteren.

De dringende taak die daarom nu voor ligt, is het vinden, verwoorden en verbeelden van het relevante verhaal over Corona dat juist jongeren laat voelen dat hun keuzes en gedrag verschil gaan maken. En dan niet zozeer omwille van Rutte, noch omwille van ‘alle zorgverleners die nog moeten bekomen van de eerste golf’ of zelfs ‘je eigen opa en oma’, maar omwille van een wereldbeeld, een mentaliteit die jongeren raakt op intrinsieke drijfveren. En dat verhaal, of zelfs maar het begin daarvan, heb ik nog niet gehoord of gezien.

De kracht van het Grotere Plaatje

Het wordt tijd dat het Grotere Verhaal, het gedeelde belang, juist ook in de ogen van jongeren, de boventoon gaat voeren. Teveel ligt telkens nog de nadruk op de maatregelen. Maatregelen die je alleen omarmt en opvolgt, als je snapt ‘wat je eraan hebt.’ Terecht dus dat Marco Zannoni, expert veiligheids- en crisismanagement, bij EenVandaag gisteren opriep tot meer aandacht voor ‘het Grotere Plaatje’, meer nog dan voor de losse maatregelen. Want, zegt hij: ‘We moeten een doel hebben met elkaar: wanneer gaat het goed, waar werken we eigenlijk naartoe?’

Rutte drukte ons nog even op het hart: ‘Misschien ben jij klaar met Corona, maar Corona is nog niet klaar met jou.’ Klopt. En zo zijn we ook nooit klaar met écht contact maken.